Ботаникалық бақ

Астана ботаникалық бағы

Елордадағы ботаникалық кешен: ғылыми зерттеу, коллекциялар, оранжерея және экологиялық ағарту.

1. Атауы мен мәртебесі

Астана қаласындағы ботаникалық бақтың ресми атауы – Астана ботаникалық бағы. Ол өсімдіктер дүниесін, соның ішінде сирек және жойылып кету қаупі бар түрлерді қорғау, сақтау, көбейту және пайдалану бағытында ғылыми зерттеулер жүргізуге арналған табиғат қорғау және ғылыми ұйым мәртебесіндегі ерекше қорғалатын табиғи аумақ болып саналады. Сонымен қатар, ол «Ботаника және фитоинтродукция институты» құрамындағы филиал ретінде жұмыс істейді.

2. Географиялық орналасуы мен ауданы

Ботаникалық бақ Астана қаласының Есіл ауданында, Орынбор көшесі бойында орналасқан. Әкімшілік-лабораториялық корпусының мекенжайы – Орынбор көшесі, 14Б, ал оранжерея кешені Орынбор, 14Е мекенжайында орналасқан. Бақ елорданың сол жағалау бөлігінде орын тепкен. Оның жалпы ауданы 89,177 га; соның ішінде 42,9 га – саябақ аймағы, ал 46,3 га – ғылыми аймақ.

3. Құрылу тарихы мен мақсаты

Астана ботаникалық бағының қалыптасуы 2012 жылғы жобалық бастамалармен байланысты, ал ресми ашылуы 2018 жылғы 2 шілдеде өтті. Бақтың негізгі мақсаты – биологиялық әртүрлілікті сақтау, әлемнің әртүрлі флоралық аймақтарынан әкелінген өсімдіктер коллекциясын өсіру, оларды ғылыми тұрғыдан зерттеу, халыққа таныстыру және экологиялық-ағартушылық қызметті жүзеге асыру. Даму тұжырымдамасында ботаникалық бақ Солтүстік және Орталық Қазақстан үшін көпфункциялы ғылыми, білім беру, мәдени және экологиялық орталық ретінде қарастырылады.

4. Табиғи-климаттық жағдайы

Бұл ботаникалық бақ Астана қаласының дала белдеуіндегі күрт континенттік климат жағдайында орналасқан. Осындай табиғи ортада өсімдіктерді интродукциялау, олардың бейімделу ерекшеліктерін зерттеу және Солтүстік пен Орталық Қазақстан жағдайына лайық түрлерді іріктеу ерекше ғылыми маңызға ие. Сондықтан бақтың қызметі тек сәндік-көгалдандырумен шектелмей, қатаң климат жағдайында өсімдіктерді сақтау мен жерсіндірудің тәжірибелік алаңы қызметін де атқарады.

5. Өсімдік қоры мен коллекциялары

Астана ботаникалық бағында 89 648 ағаш пен бұта отырғызылған, олар 606 таксонға жатады, сондай-ақ 300-ден астам коллекциялық өсімдік қоры қалыптастырылған. Бақ аумағында Қазақстанның әр өңірлік флорасын танытатын тақырыптық экспозициялар жасалған. Сонымен бірге мұнда заманауи оранжерея кешені жұмыс істейді. Оранжереяның жалпы ауданы 1560,4 м², оның ішінде «Тропиктер мен субтропиктер» және «Суккуленттер мен кактустар» бөлімдері бар. Ресми дерек бойынша, оранжереядағы коллекциялық қор 269 түр, сорт, гибридтік форма және алуан түрден, 197 туыс пен 58 тұқымдастан тұрады.

6. Ғылыми-зерттеу және білім беру қызметі

Ботаникалық бақта флора және өсімдік ресурстары, гүлді-сәндік өсімдіктер интродукциясы, дендрология, палеоботаника, өсімдік биотехнологиясы мен молекулалық биологиясы, тұқым шаруашылығы және өсімдіктерді қорғау бағыттарындағы зертханалар құрылған. Ғылыми жұмыстың негізгі бағыттарына жаңа өсімдіктер түрлерін интродукциялау, оларды өсіру технологияларын әзірлеу, интродукцияланған өсімдіктердің өсуі мен дамуын бақылау, сондай-ақ көгалдандыруға пайдалану жолдарын анықтау жатады. Сонымен бірге бақта мектеп оқушылары, студенттер және келушілер үшін ботаникалық экскурсиялар тұрақты өткізіледі; бұл оның экологиялық білім беру қызметін күшейтеді.

7. Табиғат қорғаудағы және қоғамдағы маңызы

Астана ботаникалық бағы өсімдіктердің генетикалық қорын сақтауда, сирек түрлерді қорғауда және қалалық экологиялық ортаны жақсартуда маңызды рөл атқарады. Ол елорда тұрғындары мен қонақтары үшін демалыс, таным және экологиялық тәрбие кеңістігі ретінде де құнды. Сонымен қатар ботаникалық бақ ғылыми мекеме, туристік нысан және «жасыл технологияларды» таныстыратын алаң ретінде қала кеңістігінің экологиялық мәдениетін қалыптастыруға үлес қосады.

8. Қорытынды

Қорыта айтқанда, Астана қаласындағы ботаникалық бақ – табиғатты қорғау, ғылыми-зерттеу, экологиялық ағарту және рекреациялық қызметтерді ұштастырған маңызды нысан. Оның қызметі Солтүстік Қазақстан жағдайында өсімдіктер дүниесін сақтау мен зерттеуге ғана емес, қоғамның экологиялық мәдениетін арттыруға да бағытталған.

Сілтемелер мен дереккөздер

Фотогалерея

Суретті басыңыз — үлкейтілген көрініс

Ботаникалық парктерҚұқықтық база